Ara 142010
 

“Nefret suçları ve olayları mağdurlar üzerinde ‘sıradan’ suçlardan daha güçlü bir etkisi vardır: Tüm topluluklara bir mesaj gönderirler. Bu sözkonusu toplulukların toplumun parçası olmak hakkından bırakılmasıdır. “- Stephen Wessler, Center for the Prevention of Hate Violence, Amerika Birleşik Devletleri.

NEFRET SUÇU NEDİR?

Nefret suçu toplum içinde belli bir gruba karşı hoşgörüsüzlük saikiyle işlenen bir suçtur. Bir suçun nefret suçu olarak nitelendirilmesi için, şu iki kriteri karşılaması gerekir:

  1. 1) Söz konusu eylem ilgili ceza kanuna göre bir suç teşkil etmelidir;
  2. 2) Suç önyargılı bir saikle işlenmelidir.

“Önyargılı saik” failin korunan özellikler temelinde suç hedefini seçtiği anlamına gelir.

“Korunan özellikler,” “ırk”, din, etnik köken, dil ya da cinsel yönelim gibi, bir grup tarafından paylaşılan temel veya ana özelliklerdir.

Nefret suçunun hedefi bir kişi, aynı korunan özelliği paylaşan bir grup ile ilişkili bir grup insan veya bir mal olabilir.

AGİT NEDEN MÜDAHALE ETMEKTEDİR?

“Tüm suçlar içinde, nefret suçları, daha yaygın gerilimleri yaratması veya artırması en muhtemel olanıdır; ve dolayısıyla, daha geniş, toplum genelinde çatışma, asayiş bozuklukları ve hatta şiddet eylemlerini tetiklemektedir.” ODIHR Müdürü, Janez Lenarčič.

Nefret suçları daha kapsamlı çatışmalara yol açabilecek bir güvenlik sorunu olduğu için, nefret suçları ile mücadele AGİT’in görev alanının merkezinde yer alır.

ODIHR NASIL MÜDAHALE ETMEKTEDİR?

“Nefret suçları, insanların yerlerinden sürülmelerinin altında yatan nedenlerden birisi olmakla birlike, aynı zamanda sığınmacıların ve mültecilerin hayatlarını yeni yerleştikleri ülkelerde de etkilemeye devam edebilir. Buna karışı etkin bir mücadele gerekmektedir. Birlemiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, bu alanda uzmanlaşmış ve çok önemli bir birkim meydana getirmiş olan ODIHR’le birlikte çalışmaktan müteşekkirdir.” Volker Türk, Birlemiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, Uluslararası Koruma Bölümü Müdürü.

Güvenliğin “insani boyut”u üzerine yoğunlaşan bir AGİT kurumu olarak ODIHR’in hoşgörüsüzlüğe karşı mücadele ve barış ortamı teşvik çabalarına destek olması misyonunun özünde bulunmaktadır.

Dolayısıyla, AGİT nefret suça karşı mücadelede eden katılımcı devletlere yardımcı olma görevini ODIHR’e verdi.

ODIHR’in bu konudaki yetki alanı aşağıdaki unsurlardan oluşmaktadır:

  • Nefret suçlarıyla etkin bir biçimde mücadele edecek yasa tasarılarının hazırlanmasında katılımcı devletlere yardımcı olmak;
  • Katılımcı devletlerin adalet sistemlerinin, özellikle savcı ve yargıçların, ve de kolluk görevlilerinin kapasitelerini artırmak;
  • Kamu görevlilerini, sivil toplumu ve uluslararası kuruluşları nefret suçu konusunda aydınlatmak;
  • Sivil toplumun nefret suçlarını izlemek ve rapor etmek yönündeki çabalarını desteklemek.

İŞBİRLİĞİ İLKESİ

Nefret suçlarıyla tek başına mücadele edemeyeceğinin bilincinde olarak, ODIHR çeşitli işbirlikleri kurmuştur. Bu alandaki ortaklarımız şunlardır:

  • Katılımcı Devletler – Her bir katılımcı devlet nefret suçları hakkında bilgi toplamak ve rapor etmek üzere ODIHR’le bağlantıda bulunacak bir ulusal temsilci atamaktadır;
  • Sivil toplum kuruluşları – nefret suçlarını izleme ve raporlamada sivil toplum kuruluşları önemli bir rol oynamaktadır;
  • Uluslararası kuruluşlar – ODIHR, AGİT saha operasyonları, Birlemiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, Uluslararası Göç Örgütü, Uluslararası Savcılar Birliği ve bulanda çalışan diğer uluslararası kuruluşlar ile bşrlikte çalışmaktadır.

DEĞİŞİM İÇİN ARAÇLAR

“Nefret Suçu sadece güvenilir ve ilgili kanıt varsa etkili bir şekilde kovuşturulabilinir. Tüm ceza adaleti uygulayıcıları için iyice bilgilendirici bir eğitim çalışması kesinlikle gereklidir ve bu alanda gerçek bir farklılık yaratabilir.” Elizabeth Howe, Uluslararası Savcılar Birliği Başkanı.

Katılımcı devletlerin nefret suçlarını doğru bir şekilde tesbit etmelerine, tanımlamalarına ve bunlara karşı mücadele etmelerine yardımcı olmak amacıyla, ODIHR polis, yargıçlar, sivil toplum ve uluslararası kuruluşlar için çeşitli seminerler, atölye çalışmaları ve kapasite artırımı programı geliştirmiştir.

ODIHR bunlara destek olarak ayrıca bir dizi rehber ktapçık ve kaynakça da hazırlamıştır:

AGİT Bölgesinde Nefret Suçları – Hadiseler ve Tepkiler – Bu yıllık rapor nefret suçlarının yaygınlığı ve bunlara karşı mücadele eden develetlerin ve sivil toplumun ortaya koyduğu örnek uygulamalarla ilgili düzenli bir şekilde bilgi vermektedir.

Nefret Suçu Kanunları – Pratik bir klavuz kitapçık olarak, açık ve anlaşılabilir bir dille ve bu konuda farklı yaklaşımlarla ilgili hukuki yorumları ve örnekleri de içerecek bir sekilde nefret suçları yasa tasarıları hazırlanmasının mantığını ortaya koymaktadır. Bu örnekler, sadece hukuçuları değil, aynı zamanda bu konuda çalışan siyaset yapıcıları, sivil toplum temsilcilerini, kolluk kuvvetleri ve diğer ilgilileri gözönünde bulundurarak hazırlanmıştır.

Nefret Suçlarıyla Mücadele – AGİT Bölgesindeki STKilar için Kaykak Klavuz – Bu kitapçık nefret suçunun tanımıyla birlikte bu olguyla karşı nasıl en etkili bir şekilde mücadele edilebileceğine dair pratik tavsiyeler ve yararlı bir kaynakça listesi sunmaktadır.

Nefret Suçlarını Anlamak – Belirli ülkeler için hazırlanmış kitapçık serisi o ülkelerdeki kolluk kuvvetlerine ve savcılara, yasa koyuculara, yerel yöneticilere ve STK’lara yardımcı olmayı hedeflemektedir.

TANDIS – Hoşgörüsüzlük ve Ayrımcılıkla Mücadele Bilgi Sistemi (http: //tandis.odihr.pl) uluslararası standartlar ve belgeler, ülke raporları, katılımcı devletlerin ve uluslararası kuruluşların yıllık raporları ile hoşgörüsüzlük ve ayrımcılıkla hakkında organize edilen etkimliklerle konusunda bilgi veren bir internet sitesidir.

Nefret suçları hem mağdurlar üzerinde hem de dahil oldukları topluluklar üzerinde korku yaratan çok tehlikeli suçlardır. Bu suçlar herkesi ve tüm toplumu etkılemektedirler, bunun için herkes –polis, savcılar ve hukuçular, sivil toplum ve topluluklar – bu suçlara karşı gelmek ve onları önlemek için biraraya gelmelidir. Alexander Verkhovsky, SOVA, Rusya Federasyonu Bilgi ve Analiz Merkezi.

* Bu belge “ODIHR and the Battle agaist Hate Crime: Factsheet”in gayri-resmi tercümesider. Orginali ODIHR’in resmi stesinde bulunmaktadır: www.osce.org/publications/odihr/2010/06/44678_1496_en.pdf

Bağlantı:

OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights
Public Affairs
Al. Ujazdowskie 19
00-557 Warsaw
Poland
Tel.: +48 22 520 0600
Fax: +48 22 520 0605
E-mail: office@odihr.pl
www.osce.org/odihr